Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) akademisyenlerinin öncülüğünde yürütülen ve uluslararası prestijli tıp dergisi BMC Emergency Medicine’da yayımlanan araştırma, kritik bir güvenlik açığını ortaya koydu. 402 acil sağlık çalışanı üzerinde yapılan çalışma, personelin yüzde 94’ünden fazlasının elektrikli araç kazalarına yönelik özel bir eğitim almadığını belgeledi.
AFYON MODERATOR / ÖZEL HABER
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) akademisyenlerinin de aralarında bulunduğu bir bilim heyeti tarafından gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, trafiğe çıkan elektrikli araç sayısı hızla artarken, olası kazalara müdahale edecek ekiplerin hazırlık düzeyinin geride kaldığını bilimsel verilerle kanıtladı. Türkiye genelinde görev yapan acil sağlık personeli ile yürütülen çalışmanın sonuçları, dünyanın saygın akademik yayınlarından BMC Emergency Medicine’da yayımlanarak literatüre girdi.
Geleneksel Refleksler Yetersiz Kalıyor
Araştırmanın detaylarına göre, Türkiye’nin farklı bölgelerinde görev yapan 402 acil sağlık çalışanı incelendi. Çalışma sonucunda, personelin büyük çoğunluğunun elektrikli otomobil kazalarına müdahale konusunda spesifik bir eğitim almadığı ve risk algısı ile psikolojik hazırlık düzeylerinin yetersiz olduğu tespit edildi.
Araştırma ekibinde yer alan AFSÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Uğur Kayhan, elektrikli araç kazalarının, konvansiyonel (benzinli/dizel) araç kazalarından çok farklı riskler barındırdığına dikkat çekti. Dr. Kayhan, "Yüksek voltajlı batarya sistemleri, söndürülmesi güç yangınlar, toksik gaz salınımı ve kazadan saatler sonra bile ortaya çıkabilen yeniden alevlenme riski, bu kazaları diğerlerinden ayıran en temel özelliklerdir" ifadelerini kullandı.
"Müdahale Süreçleri Eski Usul Yürütülüyor"
Dr. Öğretim Üyesi Uğur Kayhan, araştırmaya katılan personelin yüzde 94'ünden fazlasının bu alanda eğitim almadığını belirterek, sahadaki durumun ciddiyetini şu sözlerle aktardı:
"Hızla artan elektrikli otomobil kullanımına karşın, bu araçların karıştığı trafik kazalarına müdahale süreçleri hâlen geleneksel reflekslerle yürütülüyor. Bu durum hem kazazedeler hem de müdahale ekipleri için önemli bir risk alanı oluşturuyor. Acil sağlık personelinin elektrikli otomobil mekaniği, batarya tehlikeleri ve güvenli müdahale yöntemleri konusunda teknik bilgiye sahip olması şart."
Simülasyon Tabanlı Eğitim Çağrısı
Araştırmacılar, sorunun çözümü için sadece teorik bilginin yeterli olmayacağını vurguluyor. Raporda, simülasyon tabanlı eğitimler ve senaryo odaklı egzersizlerle birleştirilmiş pratik beceri programlarının acilen hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Dr. Kayhan, elde edilen bulguların sadece sağlık çalışanlarını değil; itfaiye personeli, arama-kurtarma ekipleri, trafik polisleri, çekici operatörleri ve araç tamircileri gibi sahada görev yapan tüm paydaşları ilgilendirdiğini vurguladı. Kayhan, "İlgili kurumlar arasında farkındalığın artırılması ve somut adımlar atılması çağrısında bulunuyoruz" dedi.
Geniş Akademik Kadro İmzası
Ses getiren bu akademik çalışmada AFSÜ ve çevre üniversitelerden önemli isimler yer aldı. Çalışma ekibinde şu isimler bulunuyor:
- Dr. Öğretim Üyesi Uğur Kayhan (AFSÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı)
- Prof. Dr. Şerife Özdinç (AFSÜ Acil Tıp Ana Bilim Dalı)
- Dr. Öğretim Üyesi Zafer Liman (Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı)
- Prof. Dr. İbrahim Kılıç (Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyoistatistik Ana Bilim Dalı)
- Paramedik Cengiz Durmuş